భయాన్ని దూరం చేసి భరోసాను నింపే జన విశ్వాస్ బిల్లు 2026

పయనించే సూర్యుడు న్యూస్ : 2026 ఏప్రిల్ మొదటి వారంలో పార్లమెంటు ఉభయ సభలు జన విశ్వాస్ (నిబంధనల సవరణ) బిల్లును ఆమోదించాయి. 23 మంత్రిత్వ శాఖల పరిధిలోని 79 కేంద్ర చట్టాల్లో ఉన్న 784 నిబంధనలను ఈ చట్టం సవరిస్తుంది. మోదీ ప్రభుత్వం చేపట్టిన అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మక చట్టపరమైన సంస్కరణల్లో జన విశ్వాస్ (నిబంధనల సవరణ) బిల్లు 2026 ఒకటి. 2026 ఏప్రిల్ మొదటి వారంలో పార్లమెంటు ఉభయ సభలు ఈ బిల్లును ఆమోదించాయి. 23 మంత్రిత్వ శాఖల పరిధిలోని 79 కేంద్ర చట్టాల్లో ఉన్న 784 నిబంధనలను ఈ చట్టం సవరిస్తుంది. ఇందులో 717 నిబంధనలను నేరాల జాబితా నుంచి తొలగించారు. చిన్నచిన్న పొరపాట్లు, సాంకేతిక లేదా విధానపరమైన ఉల్లంఘనలకు జైలు శిక్షలు, క్రిమినల్ కేసులను రద్దు చేసి, వాటి స్థానంలో జరిమానాలు, హెచ్చరికలు లేదా పరిపాలనా యంత్రాంగం ద్వారా చర్యలు తీసుకునేలా మార్పులు చేశారు. సామాన్యుల జీవన ప్రమాణాలను (Ease of Living) మెరుగుపరిచేందుకు మరో 67 నిబంధనలపై ప్రత్యేక దృష్టి సారించారు. 2026 మార్చి 27న లోక్‌సభలో ప్రవేశపెట్టిన ఈ బిల్లు, ఏప్రిల్ 1న లోక్‌సభలో, ఆ తర్వాత ఏప్రిల్ 2-3 తేదీల్లో రాజ్యసభలో మూజువాణి వోటుతో ఆమోదం పొందింది. ఈ బిల్లు ఆమోదం పొందడాన్ని ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ స్వాగతించారు. సామాన్యుల జీవన విధానం, వ్యాపార నిర్వహణ సులభతరం కావడానికి ఇది పెద్ద ఊతం ఇస్తుందని ప్రధాని కొనియాడారు. భయంతో కూడిన పాతబడిన నిబంధనల నుంచి, నమ్మకంతో కూడిన ఆధునిక పాలనా వ్యవస్థ వైపు ఇది ఒక ముఖ్యమైన అడుగు అని ఆయన అభివర్ణించారు. అయితే, జన విశ్వాస్ చట్టం రావడం ఇదే తొలిసారి కాదు. 2023లో తీసుకొచ్చిన చట్టం ద్వారా 42 చట్టాల్లోని 183 నిబంధనలను నేరాల జాబితా నుంచి ప్రభుత్వం తొలగించింది. 2025లో మరో బిల్లును ప్రవేశపెట్టినప్పటికీ, సెలెక్ట్ కమిటీ సూచనల మేరకు దాన్ని వెనక్కి తీసుకున్నారు. ఆ తర్వాత మరింత విస్తృతమైన మార్పులతో ఈ 2026 బిల్లును తీసుకువచ్చారు. ఈ సంస్కరణలన్నింటి ద్వారా మొత్తం 1000కి పైగా నేరాలను క్రమబద్ధీకరించారు. స్వతంత్ర భారత చరిత్రలో ఇంత పెద్ద స్థాయిలో చట్టాలను సవరించడం ఇదే తొలిసారి. దశాబ్దాలుగా మన దేశ నియంత్రణ వ్యవస్థ వలసవాద కాలం నాటి చట్టాలు, స్వాతంత్ర్యం తర్వాత వచ్చిన నిబంధనలతో ఇబ్బందులు పడుతోంది. రిటర్నులు ఆలస్యంగా దాఖలు చేయడం, బోర్డులు సరిగ్గా పెట్టకపోవడం, చిన్నచిన్న విధానపరమైన లోపాలను కూడా జైలు శిక్ష విధించదగ్గ నేరాలుగా పరిగణించేవారు. దీంతో దేశంలో ‘ఇన్‌స్పెక్టర్ రాజ్’ వాతావరణం నెలకొంది. ముఖ్యంగా సూక్ష్మ, చిన్న, మధ్యతరహా పరిశ్రమలు (ఎంఎస్‌ఎంఈ) నిరంతరం వేధింపులకు గురయ్యేవి. మరోవైపు సామాన్య పౌరులు సైతం చిన్నచిన్న రోజువారీ సమస్యల కోసం అనవసరమైన కోర్టు కేసుల చుట్టూ తిరగాల్సి వచ్చేది. “కనీస ప్రభుత్వం, గరిష్ట పాలన” అనే మోదీ ప్రభుత్వ సిద్ధాంతం 2014 నుంచి పకడ్బందీ సంస్కరణలకు దారితీసింది. ఇన్‌సాల్వెన్సీ అండ్ బ్యాంక్రప్ట్సీ కోడ్, లేబర్ కోడ్‌లు, గతంలో వచ్చిన జన విశ్వాస్ చట్టాలు వ్యాపార నిబంధనలను సులభతరం చేయడానికి ఉద్దేశించినవే. 2026 బిల్లు కూడా ఇదే కోవలో చిన్న తప్పులను లక్ష్యంగా చేసుకుంది. అయితే మోసాలు, భద్రతాపరమైన ముప్పులు, పర్యావరణానికి హాని కలిగించే తీవ్రమైన నేరాలకు విధించే కఠిన శిక్షలను మాత్రం ప్రభుత్వం అలాగే ఉంచింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా చూసుకుంటే, సింగపూర్, యూకే, ఆస్ట్రేలియా వంటి దేశాలు చిన్న తప్పులను నేరాల జాబితా నుంచి తొలగించడం ద్వారా చట్టాల అమలును మెరుగుపరిచాయి, భారీగా పెట్టుబడులను ఆకర్షించాయి. మన దేశంలోని కోర్టుల్లో చిన్నచిన్న నేరాలకు సంబంధించిన 5 కోట్ల కేసులు పెండింగ్‌లో ఉన్న నేపథ్యంలో, ఈ సంస్కరణ అత్యంత అవసరం, సమయానుకూలం. 2026 జన విశ్వాస్ బిల్లులో నాలుగు ప్రధాన అంశాలు ఉన్నాయి: హెచ్చరికతో మొదలు: మొదటిసారి చిన్న తప్పులు చేసినప్పుడు వెంటనే జరిమానా విధించకుండా, అధికారులు ముందుగా సలహా లేదా హెచ్చరిక ఇవ్వాలి. పదేపదే అదే తప్పు చేస్తే మాత్రం దశలవారీగా జరిమానాలు విధిస్తారు. తగిన మోతాదులో సివిల్ జరిమానాలు: విధానపరమైన, సాంకేతిక లోపాలకు క్రిమినల్ జైలు శిక్షలు తొలగించారు. జైలు శిక్షల స్థానంలో సివిల్ ఫైన్లు విధించనున్నారు. తప్పు తీవ్రతను బట్టి లేదా సహేతుకంగా ఈ ఫైన్లను నిర్ణయిస్తారు. సమస్యల వేగవంతమైన పరిష్కారం: కోర్టుల దాకా వెళ్లకుండా వివాదాలను వేగంగా పరిష్కరించేందుకు ప్రత్యేక అధికారులు, అప్పీల్ అధికారులను ఈ బిల్లులో ప్రతిపాదించారు. మారుతున్న కాలానికి తగ్గ జరిమానాలు: ద్రవ్యోల్బణాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని, జరిమానాలు ప్రతి మూడేళ్లకోసారి కనీస మొత్తంలో 10 శాతం మేర పెరుగుతాయి (ఏదైనా చట్టంలో ప్రత్యేకంగా పేర్కొంటే తప్ప). ఈ మార్పుల ద్వారా శిక్షాత్మక సంస్కృతి నుంచి సంస్కరణల వైపు అడుగులు వేయాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. పౌరులు, వ్యాపారులకు సాధికారత కల్పిస్తూనే జవాబుదారీతనం ఉండేలా చూస్తుంది. వివిధ రంగాల వారీగా తీసుకొచ్చిన ముఖ్యమైన సంస్కరణలు ఇలా ఉన్నాయి: మోటారు వాహనాల చట్టం-1988 కింద గడువు ముగిసిన డ్రైవింగ్ లైసెన్సులకు కొంత గ్రేస్ పీరియడ్ (అదనపు సమయం) ఇస్తారు. టికెట్ లేకుండా ప్రయాణిస్తే దాన్ని సివిల్ నేరంగా పరిగణించి గరిష్టంగా రూ.500 వరకు జరిమానా విధిస్తారు. ప్రమాద పరిహార క్లెయిమ్‌లకు గడువు పెంచారు. చాలా కేసుల్లో వాహన రిజిస్ట్రేషన్‌కు దేశవ్యాప్తంగా గుర్తింపు ఉంటుంది. ఈ మార్పుల వల్ల ప్రయాణికులు, డ్రైవర్లు రోజువారీ ఎదుర్కొనే ఇబ్బందులు తగ్గుతాయి. రైల్వేలు, పట్టణ రవాణా: 1989 రైల్వే చట్టం ప్రకారం, రిజర్వ్ చేసుకున్న బెర్త్‌లను ఖాళీ చేయకపోతే గరిష్టంగా రూ.1000 వరకు సివిల్ జరిమానా విధిస్తారు. మెట్రో చట్టాల (ఉదాహరణకు కలకత్తా మెట్రో రైల్వే చట్టం) కింద సిగరెట్ తాగడం లేదా ఇతర చిన్న తప్పులకు ఇకపై క్రిమినల్ కేసులు నమోదు చేయరు. వాటికి కేవలం జరిమానాలు మాత్రమే వసూలు చేస్తారు. మున్సిపల్, పౌర సేవలు: న్యూఢిల్లీ మున్సిపల్ కౌన్సిల్ చట్టం-1994, ఢిల్లీ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ చట్టం-1957 కింద ప్రజల నీటిని దుర్వినియోగం చేయడం, పారిశుద్ధ్య లోపాలు, లైసెన్స్ లేకుండా వీధుల్లో వ్యాపారం చేయడం వంటి చిన్న తప్పులకు ఇకపై విచారణలు ఉండవు. వీటికి కేవలం సివిల్ జరిమానాలు విధిస్తారు. ఆస్తి పన్ను నిబంధనలను సులభతరం చేశారు. ఎవరికి వారే పన్ను లెక్కించుకునే అవకాశం కల్పించారు, కాగితపు పనులను తగ్గించారు. ఢిల్లీ పోలీసు చట్టం కింద రాత్రిపూట కారణం లేకుండా తిరగడం వంటి చిన్న కేసులను నేరాల జాబితా నుంచి తీసేశారు. ఆరోగ్య సంరక్షణ, ఫార్మాస్యూటికల్స్: క్లినికల్ ఎస్టాబ్లిష్‌మెంట్ చట్టం-2010 ప్రకారం, క్లినిక్‌లలో ఉండే చిన్నపాటి లోపాలకు ఇకపై క్రిమినల్ చర్యలు తీసుకోరు. వాటికి రూ.10,000 వంటి సివిల్ జరిమానాలు మాత్రమే విధిస్తారు. డ్రగ్స్ అండ్ కాస్మెటిక్స్ చట్టం-1940 కింద కాస్మెటిక్స్ తయారీ లోపాలకు క్రిమినల్ కేసుల బదులు సివిల్ జరిమానా (రూ.1 లక్ష లేదా జప్తు చేసిన వస్తువుల విలువకు మూడు రెట్లు) విధించేలా మార్పులు చేశారు. వ్యాపారం, పరిశ్రమలు, ఎంఎస్‌ఎంఈలు: లీగల్ మెట్రాలజీ చట్టం-2009 ప్రకారం, రికార్డుల నిర్వహణలో తప్పులు దొర్లితే ముందుగా సరిదిద్దుకోవడానికి నోటీసులు ఇస్తారు. కాపీరైట్ చట్టం-1957, పేటెంట్ చట్టాల కింద తప్పుగా ఎంట్రీలు నమోదు చేయడాన్ని నేరాల జాబితా నుంచి తొలగించారు. ప్రైవేట్ సెక్యూరిటీ ఏజెన్సీల చట్టం-2005 కింద డిస్‌ప్లే సంబంధిత లోపాలు ఇకపై నేరాలు కావు. టీ చట్టం-1953, కాయిర్ ఇండస్ట్రీ చట్టం-1953, అపెడా చట్టం-1985 వంటి వాటి కింద ఎగుమతులు, రిటర్నులు దాఖలు చేయడంలో జాప్యం జరిగితే మొదట హెచ్చరికలు జారీ చేస్తారు.